Kindervakantiekampen deel 2; hoe het werkte

De blije gezichtjes en de hoopvolle anticipatie op weer zo'n fijne vossenjacht in een naburig dorp. (Foto: Ossenzijl 1986)

Na de bevestigingsbrief van de SMS kwam de communicatie op gang voor de voorbespreking; gewoonlijk bij de coordinator van het kamp thuis. Dat was wel een aardig spannend moment; wie is het meest aan het woord? Wordt er een beetje gelachen? Is het enorm zakelijk en staan we na een uurtje weer buiten of blijven we hangen en doen we nog een biertje?
Uiteindelijk moest deze bijeenkomst een "leidingakkoord" opleveren. Meer een soort intentieverklaring en checklist dat we heus alles hadden besproken en de we de kinderen konsekwent zouden benaderen en wie de butagasflessen en de financiën zou doen.

De aankomst was altijd wel een dingetje. Heel soms was je het eerste kamp van het seizoen en kon je de dag ervóór arriveren en installeren (biertjes drinken), maar in de regel werd je soort van ontvangen door de voorgaande ploeg.
Een vermoeid en afstandelijk stel adolescenten die aan de koffie zitten terwijl er één nog een bezem door de kampkeuken haalt. De sfeer is een tikje kribbig; we betreden de ruimte die hun domein was de afgelopen week en als vanzelf stralen wij uit dat ze maar zo snel mogelijk moeten wegwezen. We hebben een kamp te leiden hier.

"Kampkeuken" Austerlitz 1987. 

Er werden wat dingen gecheckt en klaargezet en varieren van een uur te vroeg tot een half uur te laat arriveren de (toch wel vaak) Volvo's en is er een explosie van weekendtassen en hyperactieve kinderen die zo snel mogelijk vriendjes en vriendinnetjes maken terwijl de ouders kennis maken met de frisse en attente leidingploeg. Als de laatste stationcar wegrijdt is het echt zover; de kennismakingsspellen kunnen beginnen, de eerste maaltijden worden voorbereid. Met een beetje mazzel zijn na de eerste avond de batterijen van de zaklampen al leeg.

En vervolgens dan het rare ritme van lang opblijven, de biertjes, volgende dag weer vroeg op, speurtochten, knutselwerk, kanotochten, voddenraapspel, tafels dekken....

Kampschrift Noordwijk 1984

Hiernaast een 'kijkje in de keuken'; notulen van de dagevaluatie en voorbespreking van de volgende dag uit het Noordwijk-kamp van 1984. Twee details zijn me bijgebleven; voor de 'goudbruine pannekoeken' bestelde Harry een kilo gesneden spek, wat een onvergetelijke blik opleverde van de medewerkster van de slagerij-afdeling voordat ze een kwartier aan de slag ging met enorme blokken varkensvlees. Het bleek sowieso veel te veel; we hebben nog een week allerlei creatieve gerechten bedacht met gerookt spek. En het geplande kampvuur van 25 juli (rechts benedenaan; "Harry brandend") was in eerste instantie een indrukwekkend inferno waarbij het even leek of de hoge populieren ernaast gezellig mee zouden doen. Het spookverhaal van Loes "(taxi)" werd uiteindelijk verteld door Roel was (en is) te gruwelijk voor woorden.

Het was in zo'n week een simpel maar intensief leven; of je was aan het afwassen, liep als vrouw verkleed rond in Nunspeet (vossenjacht 1985), sloeg om bij het instappen van je kano (Noordwijk '84) of viel even in slaap toen een verhaal werd voorgelezen tijdens een regenpauze (Austerlitz '87). Om daarna weer iets met avondeten te doen, afwas, een avondspeurtocht, in de gaten houden dat de tandjes werden gepoetst en daarna dagnabespreking en vroeg of laat een biertje.

Het eind van de week werd vaak toch een wat brakke aangelegenheid. De bonte avond was lekker chaotisch geweest (als je pech had moest je als leiding iets 'blind' proeven en kreeg je een schep koffiedik met sambal, zout, peper en ui..) en de kinderen sliepen vroeg.
Je kend elkaar goed als leidingploeg, dus de dagnabespreking duurde een half uurtje en er viel weinig voor te bespreken; aan het eind van de ochtend werden de kids opgehaald. Resultaat; de biertjes kwamen wat eerder en gingen wat langer door.
Na het vertrek van de kinderen was de sfeer toch altijd wat gelaten en (niet onaangenaam) katerig. Het kamphuis moest schoon en fris, de cd-speler kon aan om de stilte te verdrijven en het dweil- en veegwerk kon beginnen.
Dit deuntje draaide volgens mij tijdens het schoonmaken van het kamphuis in Nunspeet in 1985 en is blijven plakken als ultiem vermoeid en passend  'the day after'-deuntje....

En vroeg of laat meldden zich een aantal irritante buitenstaanders die vervelend rondhingen aan de rand van je territorium als een stel aasgieren. De nieuwe leidingploeg was gearriveerd en stonden je weg te kijken. Stelletje eikels.

Het volgende (en laatste deel) is een soort eindopsomming van de kampen, compleet met de hoogte- en dieptepunten die ik me nog wil herinneren.

Kindervakantiekampen; deel 1; wat uitleg.

Het valt me op dat er praktisch nergens op het web iets te vinden valt over de Stichting Mens en Samenleving. Dat terwijl er honderden (en misschien wel duizenden) deelnemers en vrijwilligers zijn geweest die dit zouden moeten kennen. Of er foto's van hebben, of mooie herinneringen. Of nachtmerries.

Ik heb voor de SMS aan een stuk of acht van deze weken meegewerkt ergens tussen 1984 en 1990; het leiden van kindervakantiekampen is een "young man's game" (m/v); een uurtje of vijf slaap per nacht, geen privacy, elke avond soort van vergaderen (met biertjes) tot een uur of twee en 's ochtends om een uur of halfacht wakker worden en zorgen dat er een ontbijt klaarstaat.
De behuizing was een kamphuis (Nunspeet), een omgebouwde stal (Texel) of een tent (Ossenzijl, Austerlitz).

De kinderen waren over het algemeen van wat rijkere ouders die (ik denk) 250 gulden konden missen om hun grut zich een week te laten vermaken met een stuk of 25 leeftijdsgenoten en een man/vrouw of 7 aan leiding. En die leiding was ergens tussen de 18 en 40. En ik was dan weer één van die 'leiding'. Of 'leidingen' zoals we in de wandelgangen werden genoemd.

Ik werd enthousiast gemaakt door Roel die op zijn beurt enthousiast werd gemaakt over dit gebeuren door Harry.  Voor mij was het een manier om te ontsnappen aan de MTS-sferen en thuis was er niet veel te doen in de vakanties.
Qua school wel dat een carrière in de civiele techniek er voor mij niet in zat, maar ik nam me voor om op z'n minst het diploma te halen. En (niet helemaal onbelangrijk); misschien leerde ik er wel een meisje kennen. Niet dat ik wist wat ik met haar eventueel zou aanmoeten, maar het idee stond me wel aan.

Kamphuis De Heuvels

De eerste kennismaking was op het 'trainingsweekend' in het prachtige kamphuis (voormalig kindertehuis) 'De Heuvels' bij Nunspeet. Zo'n verblijf waarin je kan verdwalen; grote zalen beneden, een professionele keuken en slaapzalen boven. Het trainingsweekend was vooral een kennismaking met de sfeer; de organisatoren waren midden twintig tot halverwege de dertig en variërend van serieus pedagogisch onderlegd (geregeld de dames) tot getapt en studentikoos (toch wel vaak de mannen).

Ik kon me er wel in vinden, al snapte ik niet veel van de discussies die gingen over 'kamptijd', kinderen met heimwee, tandenpoets- en handenwascontroles.  Gelukkig konden we het later allemaal nalezen in de "Richtlijnen SMS" met hoofdstukken over het aansluiten van Butagas-flessen, de organisatie van een kamp, en 'konsekwent' bejegenen van kinderen.

Een grappige en verwarrende wereld ging voor me open, gelukkig was er naast de diepe ernst ook veel prettige humor gaande gelukkig wist ik van tevoren dat ik samen met Roelof in de leidingploeg zat, dus er zou ongetwijfeld de nodige jolijt uitbreken.

En zo kon het gebeuren dat ik in de laatste week van juli 1984 samen met Roel, coordinator Harry, Gea en Loes de leidingploeg vormde van kanokamp "Noordwijk IV"; een gemêleerde club kinderen, aardig weer, wiebelige kano's en momenten van hilariteit en schrik (en soms tegelijkertijd). Het begin van een serieuze vakantiebesteding voor de jaren die volgden.

Spot the melkmuil

Volgende keer meer over hoe zo'n week nou in elkaar stak, uit de hand lopende kampvuren, enge spookverhalen, muggen en kipkluifjes om drie uur.