Het begon (zoals zoveel dingen) begin jaren '80 toen de AVRO een concert uitzond van "The Super Guitar Trio"; jazzjongens John McLaughlin en Larry Coryell en Spanjaard Pur Sang Paco de Lucia.
Om jullie een plezier te doen voeg ik geen video toe. De meeste mensen worden er erg zenuwachtig van; het is de muziekversie van een mierenhoop.
Pas in laatste instantie kwam ik uit bij de minst 'bekende' van de drie; de stugge Spanjaard Paco de Lucia. Speelt vanaf z'n vierde gitaar, volledig ondergedompeld in de Flamenco-cultuur van Algeciras in de zuidpunt van Andalusië.
Paco's solo-spot tijdens Super Guitar-trio-optreden in San Fransisco 1980: de Grote Onbekende van de drie speelt zaal plat.
Juist die Flamenco-achtergrond maakt zijn muziek en spel zo bijzonder; de muziek en cultuur is volks en tegelijkertijd razend ingewikkeld. Feestelijk en uitbundig, soms juist in-triest maar tegelijkertijd geconcentreerd en moeilijk te doorgronden. Toonsoorten komen uit Afrika, India en de Balkan, ritmes uit Noord-Afrika. Niet eens per sé 'mooi': net als de schilderijen van Goya of Picasso staat het op zich.
Voor gitaristen was de 'vorm' nogal een molensteen; meestal was het een begeleidingsinstrument voor zangers of in groepen met zangers en dansers.
In de vroege jaren '70 was De Lucia muzikaal en technisch de flamenco-solo-gitaar aan het perfectioneren, naast zijn werk als begeleider van de legendarische zanger Camarón. Eind jaren '70 kwam de omslag; na een gastoptreden op een elpee van jazzgitarist Al di Meola werden de deuren opengezet naar andere invloeden en stijlen. Minder 'vorm', meer improvisatie.
Midden jaren '80 formeerde Paco de Lucia zijn eerste sextet. Hun concert in Den Haag was een regelrechte sensatie voor (jarenlange) concertgezel Roel en ik. Het begon al goed toen het 'vrije plaatskeuze' bleek de zijn en in onze jeugdige overmoed zaten we tien seconden na het openen van de zaaldeuren pal vooraan. Het eerste halfuur van het concert was vooral verbijsterend mooi!
De Lucia van een paar meter afstand alleen aan het werk zien is een belevenis op zich; dat muziek net zoveel of weinig kan zijn als een simpele gitaar en een enorm talent die er een wereld uit kan toveren.
Het tweede deel van het concert was vooral spectaculair! We hadden niet verwacht dat er ineens een volledig jazz-/flamencogroep op het podium zou komen.
Het was het begin van de flamencos nuevos, met Paco de Lucia als één van de stamvaders en ontdekker van nieuw talent zoals (in de clip hierboven) bassist Carlos Benavent en fluitist Jorge Pardo.
Het is apart om al zo'n dertig jaar zo'n artiest te 'volgen' en het is goed om te zien dat De Lucia (na wat verguisd te zijn in de jaren '80) in Spanje inmiddels is gelauwerd en geëerd als instituut. Hij doet het qua nieuwe albums nogal rustig aan, maar hij toert weer en blijft hij eenzame klasse met zijn nieuwe groep!
(Voor niet Spaanssprekenden; je kan rechtsonder klikken voor een beeldvullende weergave, anders valt de ondertiteling niet te lezen)
