Opera's met revolvers, sigaren en waanzin.

Toen ik een jaar of twaalf was zag ik voor het eerst For A Few Dollars More.
Een raar, onevenwichtig verhaal; het ene moment actie, dan weer ineens dramatisch, dan weer ineens grappig. Niet zo gek als je het niet kan volgen als je 12 bent. Wat me wel bijstaat waren het geluid van de revolverschoten....die klonken veel gekker dan in andere Westerns.
En je moest zelf maar uitzoeken wie nou precies de slechterik was. De 'held' had niet eens de moeite genomen zich in het wit te steken! Maar ik had te vaak Roy Rogers gekeken, vermoedelijk.

Maar, net als in alle films van Sergio Leone zijn een paar scenes lang blijven plakken.
Een paar vaste gegevens in de Leone-westerns zijn:

1. Natuurlijk de weergaloze close-ups van zweterige, zondoorstoofde koppen.
2. De muziek van Ennio Morricone is bijna een personage op zich; in "For a Few Dollars More" (zie boven) hebben we de musical pocket watch, in "Once Upon A Time In The West" de harmonica.
3. Sam Peckinpah stond erom bekend, maar de meeste Leone-westerns zijn hier en daar ook heftig en gewelddadig. Vrouwen, kinderen en onschuldige boertjes waren niet veilig!
4. Alles duurt lang en heeft z'n eigen tempo. 
5. Het prachtige landschap. En bleek achteraf niks Amerikaans aan; de meeste Leone-westerns zijn gefilmd in de Tabernas-woestijn bij Almeria in Spanje...

Ter illustratie van punt 4: de opening-scene van "Once Upon A Time In The West" is het hoogtepunt: het gegeven is simpel: drie mannen wachten iemand op die met de trein arriveert. Leone smeert dit rustig uit tot een minuut of 11, met enorm aanwezige geluiden als de piepende molen, de kanarie, de vlieg, de arriverende trein.... En weer de close-ups van die transpirerende hoofden!
Daar gaan we dan:

De schurken waren bijna zonder uitzondering waanzinnig (of op weg ernaar toe), maar ook de 'helden' waren corrupt en trokken liever hun revolver dan een lange preek over ''schuld en boete''.
Deels ook misschien omdat Leone de Engelse taal nauwelijks machtig was (en Eastwood sprak geen Italiaans, bijvoorbeeld, en de helft van de figuranten was Spaans...) krijg je meer de nadruk op beeldtaal en actie en minder op  monologen.
De one-liners zijn vaak van de hand van de acteurs zélf!
Mijn absolute favoriet van alle rollen was natuurlijk Clint Eastwood als de "Man With No Name"! In feite speelt hij dezelfde rol in zijn drie Leone-westerns.

 

Het genre beleefde z'n hoogtepunt in de jaren '60 en vroege jaren '70. Daarna ging het meer de komische kant op en werd het genre steeds meer een opsomming van clichés. Eastwood ging nog een tijdje door met zijn "Naamloze Wreker" en verfijnde z'n stijl tot het fraaie "Unforgiven".

En de Leone stijl wordt met de regelmaat van de klok aangehaald; of het nou in het serieus bedoelde "Book of Eli" is of in het absurde "Inglourious Bastards" van Tarantino...ineens hoor je bijna de muziek van Ennio Morricone op de achtergrond!